Diz kaç dereceye kadar bükülmeli?

Günlük yaşam için yaklaşık 110–120 derece bükülme hedeflenir; sandalyeden kalkmak, merdiven inip çıkmak ve araca binmek bu aralıkta rahatlar. İlk 6–8 haftada kazanılan açı, uzun vadeli sonucu büyük ölçüde belirler.

Ağrı ne kadar sürer?

İlk haftalarda belirgin olan ağrı, genellikle 6–12 hafta içinde günlük aktiviteleri engellemeyecek düzeye iner. Özellikle egzersiz sonrası şişlik ve sıcaklık artışı aylarca sürebilir; bu beklenen bir durumdur.

Egzersizi ne zaman bırakabilirim?

Kuvvet çalışmalarının en az 6–12 ay sürdürülmesi önerilir. Uyluk ön kasındaki güç kaybı, ağrı geçtikten çok sonra bile devam edebilir.

Total Diz Protezi Sonrası Rehabilitasyon: Haftalara Göre

Diz protezi, ileri derecede eklem kireçlenmesinde ağrıyı azaltan ve hareketi geri kazandıran etkili bir cerrahidir. Ancak sonucu belirleyen tek etken ameliyat değildir: ilk üç aydaki rehabilitasyon, uzun vadeli fonksiyonun büyük bölümünü belirler.

İlk hedefler neden bu kadar önemli?

Ameliyattan sonraki ilk haftalarda üç şey öne çıkar:

Dizin tam düzleşmesi (ekstansiyon): Kaybedilirse yürüyüş paterni kalıcı olarak bozulur ve diğer eklemlere yük biner.
Bükülme açısının kazanılması: İlk 6–8 haftada elde edilemeyen açı, sonrasında çok daha zor kazanılır.
Uyluk ön kasının aktive edilmesi: Ameliyat sonrası bu kasın çalışması belirgin şekilde baskılanır; erken aktivasyon süreci hızlandırır.

Haftalara göre genel çerçeve

Aşağıdaki plan geneldir. Cerrahın protokolü, protez tipi ve kişinin ameliyat öncesi durumu belirleyicidir.

0–2. hafta

Ödem kontrolü: yükseltme, soğuk uygulama, kompresyon
Ayak bileği pompalama hareketleri (dolaşım için)
Uyluk ön kası izometrik kasılmaları
Yardımcı cihazla yürüyüş, hekimin izin verdiği yük ile
Hedef: dizin tam düzleşmesi, yaklaşık 90 derece bükülme

2–6. hafta

Hareket açıklığının kademeli artırılması
Oturarak ve ayakta kontrollü kuvvet çalışmaları
Yürüyüş mesafesinin artırılması, yardımcı cihazın kademeli bırakılması
Sabit bisiklet (önce yarım tur, sonra tam tur)
Hedef: 110 derece civarı bükülme, dengeli yürüyüş

6–12. hafta

Kuvvet çalışmalarının ağırlaşması: bacak presi, mini squat, adım çalışmaları
Merdiven inip çıkma paterninin düzeltilmesi
Denge ve tek bacak yük aktarımı
Günlük aktivitelere dönüş

3–6. ay

Uzun yürüyüşler, düşük etkili aktiviteler (yüzme, bisiklet)
Kalan kuvvet farkının kapatılması
Merdiven, rampalı zemin ve uzun mesafede dayanıklılık

Günlük hayatta pratik başlıklar

Merdiven

"İyi bacakla yukarı, ameliyatlı bacakla aşağı" kuralı erken dönemde işe yarar. Kuvvet geliştikçe normal alternan patern hedeflenir.

Oturma

Çok alçak koltuklardan kaçınmak, kalkışı kolaylaştırır. Sandalye yüksekliği diz hizasında veya biraz üstünde olmalıdır.

Uyku

Dizin altına yastık koymak rahat hissettirir ama tam düzleşmeyi engeller; bu alışkanlık ekstansiyon kaybının en sık nedenlerinden biridir. Yastık dizin altına değil, topuğun altına konabilir.

Yürüyüş

Kısa ve sık yürüyüşler, tek seferde uzun yürüyüşten daha iyidir. Gün içinde birkaç kez 10 dakikalık yürüyüş iyi bir başlangıçtır.

Ne zaman hekime başvurulmalı?

Ani artan şişlik, kızarıklık, sıcaklık artışı ve ateş
Baldırda tek taraflı ağrı ve şişlik (pıhtı belirtisi olabilir)
Yara yerinde akıntı
Dizde ani boşalma hissi veya açıklanamayan keskin ağrı

Beklentiyi doğru kurmak

Diz protezi doğal dizin birebir yerini almaz. Beklenen sonuç: ağrının belirgin azalması, yürüme mesafesinin artması, günlük aktivitelerin bağımsız yapılabilmesi. Çömelerek uzun süre oturmak veya yüksek darbeli sporlara dönmek genellikle hedeflenmez.

Kalça cerrahisi sonrası süreç için kalça protezi yazısına bakabilirsiniz.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesi ya da tıbbi tavsiye yerine geçmez. Şikâyetleriniz için öncelikle bir hekime başvurunuz.